Đá perlite (đá trân châu) và vỏ trấu sống

Hơn 1 năm trước khi trồng hoa hồng, tôi chỉ sử dụng vỏ trấu sống để trộn cùng phân rơm mục để làm giá thể trồng hồng hoặc giâm cành hoa hồng, việc sử dụng vỏ trấu sống với mục đích làm cho giá thể trồng thông thoáng hơn, tơi xốp. Nhưng khoảng 6 tháng nay, tôi đã bắt đầu sử dụng đá perlite (đá trân châu) để thay thế cho vỏ trấu sống.

Có thể sử dụng đá perlite (đá trân châu) thay cho vỏ trấu sống để trồng hoa hồng
Có thể sử dụng đá perlite (đá trân châu) thay cho vỏ trấu sống để trồng hoa hồng

Khoảng 1 năm trước, khi tôi mua 1 số cây hồng ngoại dạng giâm cành, tôi thấy trong thành phần giá thể có những đốm nhỏ màu trắng, tôi đặt câu hỏi tại sao chúng lại ở đó. Ban đầu tôi còn nghĩ đó phân bón, nhưng sau này tìm hiểu mới biết đó là đá perlite. Vậy đá Perlite được làm bằng gì? Nó làm gì cho giá thể trồng hồng, và lý do gì khi họ thêm đá perlite vào giá thể trồng.

Đá perlite thường có trong giá thể trồng hoa hồng khi mua các cây giâm cành từ Trung Quốc
Đá perlite thường có trong giá thể trồng hoa hồng khi mua các cây giâm cành từ Trung Quốc

Đá perlite là gì?

Là một loại đá trơ hình dạng vô định hình, chứa thành phần Silic cao, được hình thành ở nhiệt độ cao tự nhiên trong dòng dung nham núi lửa hoặc sản xuất nhân tạo qua các phản ứng nhiệt sẽ tạo ra đá perlite.

Hình dạng các hạt đá perlite
Hình dạng các hạt đá perlite

Đặc tính đá perlite

Đá Perlite hay còn gọi Đá trân châu là một loại đá thủy tinh núi lửa vô định hình (naturally-forming volcanic glass), có trọng lượng nhẹ, vô trùng, và có khả năng giữ nước gấp ba đến bốn lần trọng lượng của nó. Nó cũng cung cấp độ xốp không khí cho môi trường chất trồng cây.

 Nếu bạn nhìn vào một mảnh đá trân châu dưới kính hiển vi, bạn sẽ thấy nó khá xốp và có nhiều khoang trống. Các khoang trong perlite giúp lưu trữ các chất dinh dưỡng và một số độ ẩm mà cây có thể cần, nhưng thoát nước dư thừa đi.

Đá perlite có trọng lượng rất nhẹ, bao to như thế này mà nặng chỉ có 6kg
Đá perlite có trọng lượng rất nhẹ, bao to như thế này mà nặng chỉ có 6kg

Thành phần cấu tạo của đá perlite

  • 70 – 75% silicon dioxide : SiO 2
  • 12–15% nhôm oxit : Al 2 O 3
  • 3% oxit natri : Na 2 O
  • 3–5% kali oxit : K 2 O
  • 0,5-2% Oxit sắt: Fe 2 O 3
  • 0,2-0,7% magiê oxit : MgO
  • 0,5-1,5% canxi oxit : CaO

Nguồn: https://en.wikipedia.org/wiki/Perlite

Vai trò của đá perlite trong giá thể trồng

Vai trò quan trọng nhất của đá perlite là thoát nước. Perlite như là một hệ thống lọc tự nhiên, nó cho phép nước dư thừa dễ dàng thoát ra ngoài trong khi giữ lại một chút ẩm và các chất dinh dưỡng mà cây trồng cần phát triển.

Luồng không khí trong đất được cải thiện rất nhiều nếu trong giá thể trồng có đá trân châu, và điều đó cần thiết cho cả rễ cây hít thở. Đá perlite cũng giúp làm chậm sự nén chặt của giá thể trồng giúp cho giá thể trồng tơi xốp, thoáng khí. Từ đó làm cho bộ rễ phát triển rất mạnh. 

Xem thêm:  Đo độ ẩm đất trồng hoa hồng!
Sử dụng đá perlite như 1 thành phần trong giá thể trồng hoa hồng
Sử dụng đá perlite như 1 thành phần trong giá thể trồng hoa hồng, làm tăng độ tơi xốp và thoát nước.

Đá Perlite có độ bền tương đối tốt, ít bị bào mòn hoặc teo nhỏ lại sau 1 thời gian sử dụng. Trước kia tôi từng thử qua việc dùng các hạt xốp trộn vào giá thể trồng hồng để tăng độ tơi xốp, nhưng chỉ sau 1-2 tháng thì các hạt xốp này bị biến dạng mềm và teo lại. Trong khi đó, khi sử dụng đá perlite thì sau 4-5 tháng sử dụng, tôi đổ giá thể ra xem lại, các hạt đá perlite vẫn còn nguyên vẹn (hoặc nếu có biến dạng cũng không đáng kể), nó vẫn làm tốt vai trò làm giá thể tơi xốp, thoáng khí.

Làm nhẹ trọng lượng của giá thể trồng cây, do bản thân đá perlite rất nhẹ nên khi trộn vào giá thể trồng thì trọng lượng của giá thể trồng cũng không tăng thêm là bao. Điều này thuận tiện cho việc di chuyển chậu cây hoặc giảm chi phí vận chuyển khi gửi cây đi xa.

Tỉ lệ trộn đá perlite trong giá thể trồng hoa hồng

Nếu trước đây, tôi sử dụng vỏ trấu sống để trộn vào phân rơm mục kết hợp xơ dừa, phân hữu cơ, phân bò…để làm giá thể trồng hoa hồng. Nhưng nhược điểm của vỏ trấu là dễ phát sinh cỏ lúa và bị hoai mục sau vài tháng trồng dẫn đến làm giảm khả năng thoát nước cũng như độ thông thoáng của giá thể

Hiện tại khi chuyển qua sử dụng đá perlite để thay thế cho vỏ trấu sống kết quả rất khả quan. Còn tỉ lệ trộn của tôi như sau:

30 % phân rơm mục + 30% đá perlite+ 30% xơ dừa + 10% phân hữu cơ (hoặc phân bò hoai mục)

Hiện tại giá đá perlite còn khá cao nên tôi chưa thể áp dụng đại trà cho tất cả các cây hồng trong vườn, chỉ mới sử dụng để làm giá thể giâm cành hoặc trồng 1 số cây giống mới.

Khi nào thì không nên sử dụng đá perlite để trộn vào giá thể?

Trong trường hợp sử dụng phương pháp tưới ngập hoặc sử dụng thiết bị tưới với áp lực nước quá mạnh (trường hợp này rất hiếm khi xảy ra) có thể làm phần đá perlite trên bề mặt chậu văng ra hoặc trôi đi.

Do trọng lượng nhẹ, nên 1 phần đá perlite có thể trôi nổi trên bề mặt chậu khi tưới ngập.
Do trọng lượng nhẹ, nên 1 phần đá perlite có thể trôi nổi trên bề mặt chậu khi tưới ngập.

Mua đá perlite ở đâu?

Ở thời điểm 1 năm trước, nếu ở Sa Đéc việc mua đá perlite để sử dụng còn khá xa xỉ và cũng không biết nguồn để mua. Hiện tại, việc mua đá perlite khá dễ dàng, chỉ vài cái click chuột đặt mua online trên lazada, sendo hoặc shopee thì 5-7 ngày sau đã có 1 bao đá perlite để xài. Một vài liên kết để anh chị có thể tìm mua đá perlite:

Xem thêm:  Đo độ ẩm đất trồng hoa hồng!

Lưu ý khi sử dụng đá perlite

Do trọng lượng nhẹ, đồng thời trong bao đá perlite (đá trân châu) có thể có nhiều bụi đá, phải cẩn thận khi sử dụng đá trân châu vì bụi khô có thể là chất kích thích họng và phổi. Cách khắc phục của tôi: tưới ít nước làm ẩm đá perlite trước khi trộn.

Đá perlite và đất AKADAMA?

[Cập nhật ngày 11/03/2019]

Tôi có nhận được câu hỏi của anh Vũ Tuấn như sau: giữa đất nung và đá perlite, loại nào tốt hơn bạn?

Do 2 thành phần này khác nhau nên không thể nói cái nào tốt hay cái nào không tốt. Tùy vào nhu cầu sử dụng mà chọn loại vật liệu nào để phối trộn vào giá thể trồng cho thích hợp.

Dưới đây là thông tin từ bài viết: https://bonsaininhbinh.com/dat-set-nung-akadama.html/2 nói về đất AKADAMA, loại cây trồng được đề cập ở nội dung bên dưới nói về cây Bonsai.

ĐẤT AKADAMA LÀ GÌ?

Thật ra đất sét viên vốn được dân ta dùng trồng Cây cảnh từ lâu. Trước đây mình có đọc một bài về hướng dẫn trồng hoa trà, họ dùng đất sét đập nhỏ để trồng để tạo độ thoáng cho đất bởi vì rễ cây trà mảnh và yếu, không phát triển nổi trên đất sét để nguyên quá chặt. 

  • Akadama là một chất trồng đã qua chọn lọc và xữ lý tốt ở trong môi trường thích hợp.
  • Akadama là đất sét đặc biệt, được xử lý và nung qua ở một nhiệt độ nhất định. Có thể dùng tay bóp nát được, nhưng tan rất chậm trong môi trường bị tác động hay bào mòn qua thời gian.
  • Akadama có hình dạng hạt. Có nhiều kích thước (Size, cở) phổ biến và thích hợp làm chất trồng với đa số các loại bonsai trồng trong chậu.
  • Akadama là một loại đất sét, có hình dạng hạt, những hạt này có nhiệm vụ hấp thụ nước và chất dinh dưỡng và nhả nước cho cây hấp thụ dần dần.
  • Akadama là loại đất khá mềm, hạt to có nhiều chất dinh dưỡng tốt cho cây bonsai. Giúp rễ cây thông thoáng, không bị thiếu Oxi hay bị úng, thối rễ…

Kanuma – Akadama cũng như cũng có dạng hạt và những tiêu chuẩn như giới thiệu trên, chỉ khác nhau là: Akadama thường dùng cho các cây cần chất ALKALINE (Kềm) Còn Kanuma thường dùng cho các cây cần chất ACID (axit)
Các hạt của hai loại trên đều tạo chất dinh dưỡng và có thể giữ nước nhưng không làm úng cây , do cấu trúc của các hạt này đều có các lỗ thoát khí nhỏ, cung cấp cho cây độ ẩm. Và đặc biệt giữ cho bộ rễ luôn khoẻ mạnh, thoáng khí không như các loại đất khác 
– Air = 30%
– Water = 30% 
– Fetilizer = 40% 
Akadama hoặc Kanuma đều có đáp ứng đủ 3 yếu tố trên. Thoáng khí – Giữ ẩm và Chất tạo dinh dưỡng cho cây
Akadama thường dùng cho các cây cần chất ALKALINE ( KỀM ) và Kanuma thường dùng cho các cây cần chất ACID ( A XÍT ).Việc trộn một lượng đất akadama và kanuma của Nhật vào trong hỗn hợp đất trồng có thể giúp cây phát triển tốt hơn và đặc biệt là tăng cường chất dinh dưỡng cho cây mà không cần các phân bón hoá học nào khác.

Xem thêm:  Đo độ ẩm đất trồng hoa hồng!

+ Đất sét chưa qua nung sẽ có một số nhược điểm:

  • Mau bị rã khi tưới nước, thông thường 1 năm là phải thay đất rồi.
  • Các chất khoáng lẫn trong viên đất chưa được nung thì cây sẽ khó hấp thụ.
  • Các mầm bệnh như trứng giun, các loại tuyến trùng còn nhiều và có khả năng phát triển gây bệnh tuyến trùng rễ.

+ Đất sét nung sẽ có ưu điểm:

Phân rã chậm, nếu nung đúng tiêu chuẩn để 5 năm vẫn còn nguyên hình dạng viên.
Tuy chậm nhưng vẫn phân rã. Điều này khiến cho đất nung tốt hơn gạch non đập vụn bởi chỗ phân rã sẽ tạo khoảng trống để rễ phát triển.
Nước tưới sẽ ngấm vào bên trong viên đất, sau đó lại từ từ bốc hơi ra cung cấp độ ẩm cho cây.
Nhẹ nên không đè lên rễ khiến rễ bị nghẹt, bưng bê chậu qua lại cũng tiện hơn.

Có bao nhiêu loại đất nung?

Người ta phân làm 3 loại đất nung: đất nung non, đất nung vừa và đất nung già. Loại nung nào thì khi ngâm 15 phút, lấy tay bóp cũng rã. Điều khác nhau là: loại nung non thì rã mịn hơn loại nung cứng.

Sở dĩ người Nhật tạo đất sét có độ nung khác nhau là để ứng với các giai đoạn cây trồng khác nhau (Các bạn đừng lầm lẫn với hạt độ to nhỏ):

  • Khi cây con đang ở mức phát triển mạnh, người ta dùng đất nung non. Ý muốn là đất nung non sẽ dễ bở và trôi đi dần theo nước tưới. Nhờ hạt đất mòn bớt, chậu có chỗ cho rễ phát triển: rễ lớn và nhiều. Đó là lý do đôi khi thay đất sang chậu hơi trễ, lúc tháo bầu rễ ra khỏi chậu trồng, chúng ta có thể chả trông thấy tí đất nào còn sót trong chậu.
  • Ngược lại, những cây thành phẩm, rễ phát chậm và nhỏ, loại đất nung già sẽ thích hợp hơn. Vì 5-10 năm mới phải thay chậu, tỉa rễ 1 lần.
Chia sẻ bài viết với bạn bè...

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *