Độ thoát nước của đất ảnh hưởng thế nào đến cây trồng?

Khi trồng bất cứ loại cây kiểng nào, có lẽ chúng ta thường tìm hiểu về cách trồng nó trước khi mua ví dụ như: cần ánh nắng mặt trời đầy đủ, cần một phần bóng râm hoặc cần đất thoát nước tốt. Nhưng đất thoát nước tốt là gì? Thông thường ta chỉ nghe nói tưới nước, bón phân để cây tốt lên, còn độ thoát nước của đất nó có ảnh hưởng gì đến cây trồng? Đọc thêm để tìm hiểu tầm quan trọng của đất thoát nước tốt và làm thế nào để có được loại đất trồng thoát nước tốt?

A. Ảnh hưởng của độ thoát nước trong đất đối với cây trồng

1.Độ thoát nước và sự thoáng khí trong đất

Độ thoát nước ảnh hưởng ra sao đến cây trồng, điều này thấy khá rõ ràng khi trồng cây hương thảo, nhất là khi trồng cây hương thảo trong nhà. Nếu đất trồng không có độ thoát nước tốt, tơi xốp, thoáng khí, chậu hương thảo có thể mất 5-6 ngày thì giá thể trồng mới khô ráo. Khoảng thời gian đất luôn ẩm ướt này đủ để làm cho nấm bệnh phát sinh tấn công làm đen cành, lá cây hương thảo. Do đó, nếu độ thoát nước tốt (chứng tỏ đất khá tơi xốp) đất trồng trong chậu chỉ mất khoảng 1-2 ngày đã khô ráo, hạn chế được nấm bệnh phát sinh.

Đất Trồng ẩm ướt Lâu Ngày Thường Làm Cho Cây Hương Thảo Bị đen Thân
Đất Trồng ẩm ướt Lâu Ngày Thường Làm Cho Cây Hương Thảo Bị đen Thân

Bạn thấy đấy, giống như con người, rễ cây cũng cần không khí để sống. Lá cây chiết xuất carbon dioxide từ không khí để tạo ra ‘thức ăn’ của chúng (tinh bột và đường…), nhưng chúng cũng cần oxy để giữ sức khỏe. Lấy oxy là nhiệm vụ của rễ cây. Nguồn: https://www.scienceabc.com/nature/why-does-over-watering-kill-plants.html

Như bạn có thể thấy trong hình trên, oxy được lưu trữ trong các túi khí nhỏ trong đất xung quanh rễ. Lượng nước dư thừa khiến các túi khí nhỏ này bị mất oxy, nghĩa là rễ mất khả năng tiếp cận nguồn tài nguyên quan trọng.
Như bạn có thể thấy trong hình trên, oxy được lưu trữ trong các túi khí nhỏ trong đất xung quanh rễ. Lượng nước dư thừa khiến các túi khí nhỏ này bị mất oxy, nghĩa là rễ mất khả năng tiếp cận nguồn tài nguyên quan trọng.

Không khí không thể xâm nhập vào đất ngập nước, trở thành môi trường sống cho nấm và vi khuẩn tấn công rễ cây. Việc thiếu oxy này cũng cản trở sự hấp thụ nước và dinh dưỡng và quang hợp, tạo ra năng lượng cho cây. Khí ethylene có thể tích tụ trong rễ thiếu oxy và khiến phần còn lại của cây bị rủ xuống. Thối rễ từ nấm và vi khuẩn làm cho rễ chuyển sang màu nâu, trở nên nhão và phát triển mùi khó chịu.

2. Độ thoát nước và bệnh thối rễ

Như tên gọi rõ ràng, thối rễ về cơ bản là sự thối rữa của rễ, thường gây ra bởi ngập úng hoặc thoát nước kém. Có một số loại nấm gây thối rễ, bao gồm phytophthora, pythium và rhizoctonia. Tình trạng này phổ biến hơn ở các cây trồng trong nhà so với ngoài trời, và thường dẫn đến cái chết của cây. Nó làm cho rễ bị phân hủy và khiến chúng không thể cung cấp chất dinh dưỡng và nước thiết yếu cho cây.

Khi trồng cây hoa hồng cũng vậy, tuy rằng thân cây hoa hồng không dễ dàng bị đen thân do đất thường xuyên ẩm ướt như cây hương thảo. Nhưng đất trồng thoát nước kém ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cây hoa hồng. Đất trồng cây hoa hồng thường là đất giàu hữu cơ, nếu đất có độ thoát nước kém, nước bị giữ lại trong chậu quá lâu làm cho chất hữu cơ như: phân rơm mục, xơ dừa…mau phân hủy hơn. Chất trồng mau chóng tạo thành lớp bùn nhão (hay đọng lại ở đáy chậu) làm cho không khí lưu thông ở vùng rễ rất khó khăn.

Cây Hoa Hồng Bị Vàng Lá Gân Xanh
Đất trồng thiếu độ thoát nước, thường xuyên ẩm ướt sẽ làm cho cây Hoa Hồng Bị Vàng Lá Gân Xanh tương tự như thiếu chất Sắt

3. Cây thiếu nước khi đất trồng bị ngập úng?

Thoạt nghe có vẻ trái ngược, nhưng việc tưới nước quá mức cho cây và đất trồng thoát nước kém có thể làm mất đi thứ mà nó có quá nhiều – NƯỚC.

Cấu Tạo Của Bộ Rễ
Cấu Tạo Của Bộ Rễ. Về vai trò của Rễ cây. có thể tìm hiểu ở SGK Sinh học lớp 6, Chương II trang 29.

Bạn thấy đấy, đầu rễ cây có lông hút để hút nước (và chất dinh dưỡng) từ đất và sau đó vận chuyển nước đó đến các bộ phận khác nhau của cây. Tiếp xúc với điều kiện úng nước lâu dài khiến những sợi lông hút này chết đi. Do đó, tuy môi trường đất toàn là nước nhưng cây chẳng còn cơ quan để hút nước lên!

B. Đất thoát nước tốt có nghĩa là gì?

Nói một cách đơn giản, đất thoát nước tốt là đất cho phép nước thoát với tốc độ vừa phải, không trôi tuộc nước trong nháy mắt mà cũng không đọng thành vũng trên bề mặt khi tưới.

Để thấy giá thể trồng thoát nước như thế nào là quá nhanh, anh chị có thể đổ nước xuống 1 chậu toàn là vỏ trấu, nước gần như trôi tuộc ra ngoài không hề đọng lại.

Đổ Nước Vào Trấu, Nước Sẽ Thoát Rất Nhanh Chóng
Đổ Nước Vào Trấu, Nước Sẽ Thoát Rất Nhanh Chóng

Khi đất thoát nước quá nhanh, cây không có đủ thời gian để hấp thụ nước và đất cũng ít có khả năng giữ lại chất dinh dưỡng. Đất thoát nước quá nhanh thường gặp phải ở đất trồng có quá quá nhiều vỏ trấu hoặc quá nhiều đá perlite. Đất cát có thể thoát nước ra khỏi rễ cây quá nhanh.

Tương tự như vậy, khi đất không thoát nước đủ nhanh và bộ rễ cây bị gộp trong nước, lượng oxy của chúng từ đất bị giảm và cây có thể chết. Ngoài ra, những cây yếu và không đủ nước tưới sẽ dễ bị bệnh và côn trùng phá hoại hơn. Đất thịt trồng lâu ngày bị nén lại và đất sét có thể thoát nước kém và làm cho rễ cây nằm quá lâu trong điều kiện ẩm ướt. Nếu bạn có đất sét nặng hoặc đất nén, hoặc sửa đổi đất để làm cho nó xốp hơn, hoặc trộn thêm nhiều vỏ trấu và đá perlite.

Tạo độ thoát nước tốt cho đất trồng cây

+ Đất thịt trồng lâu ngày bị nén chặt lại, đất sét có thể cải thiện độ thoát nước bằng cách thêm 1 số thành phần giàu hữu cơ phối trộn vào. Chỉ thêm cát vào đất sét là không đủ để cải thiện độ thoát nước vì điều đó chỉ có thể làm cho đất giống như bê tông hơn.

+ Các loại đất trồng có thể phối trộn thêm vỏ trấu hoặc đá perlite để tăng độ thoát nước. Tùy loại cây trồng mà tỉ lệ phối trộn khác nhau. Ví dụ:

  • Giá thể trồng hoa hồng có thể trộn khoảng 40-35% vỏ trấu hoặc đá perlite.
  • Giá thể trồng hương thảo có thể trộn khoảng 30-35% vỏ trấu hoặc đá perlite.

Ngược lại, nếu đất trồng hiện tại thoát nước quá nhanh, có thể phối trộn xơ dừa hoặc tro trấu để giảm độ thoát nước!

Nguồn tham khảo trong bài viết:

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *