Hoa hồng từ Châu Á

Bài viết này giới thiệu sơ lược về các giống hoa hồng cổ của châu Á, được tôi đánh máy lại từ trang 10 của quyển sách “Kỹ thuật trồng và tạo các loại hoa hồng” của nhà xuất bản Phương Đông. Bên cạnh nội dung đánh máy, tôi đã tìm hiểu và bổ sung thêm 1 số thông tin về các loại hồng có đề cập trong trang sách này. Cám ơn anh Phúc (Nha Mân) đã tặng quyển sách đầy ý nghĩa này!

Old Blush. Nguồn ảnh: Wiki
Old Blush. Nguồn ảnh: Wiki

Một cuộc cách mạng về việc lai giống và vườn Hoa hồng đã diễn ra tại châu Âu vào thế kỷ thứ 18 và 19 khi việc buôn bán Hoa hồng với châu Á tăng lên, vì họ mang Hoa hồng Rosa chinensis, Hoa hồng Trung Quốc, đến thu hút những người châu Âu. Loại ‘Old Blush’ là loại khác giống đầu tiên được đưa đến phương Tây – đã được đưa vào Thụy Điển lần đầu tiên vào năm 1752 và lan đến những nước còn lại của châu Âu vào năm 1793. Rosa odorata, loại Hoa hồng Trà, được đưa vào châu Âu lần đầu tiên vào năm 1808 hay 1809 gì đó. Hoa có tên gọi như thế là vì lá cây có mùi thơm giống như trà.

Hoa hồng Trung Quốc làm say mê những người châu Âu

Dù người Trung Quốc trước đó đã trồng loại Hoa hồng Trung Quốc, tức là Hoa hồng Trà, và những loại Hoa hồng khác cả bao thế kỷ, ảnh hưởng của họ tại châu Âu chỉ mơ hồ thôi. Chất lượng đáng kể nhất của chúng – hoa trổ liên tục – thì vào lúc đó tại châu Âu hoàn toàn không ai hay biết, nên chỉ tạo được cảm giác nhất thời mà thôi. Ngược lại với loại “Hoa hồng màu đỏ tươi (xứ Damask) ” nở mỗi năm 2 lần nhưng mau tàn, Hoa hồng Trung Quốc nở liên tục và lâu tàn hơn suốt trong mùa phát triển.

Ngoài khả năng trổ hoa, Hoa hồng Trung Quốc còn có tán lá hầu như thường xanh, và Hoa hồng Trà thì có tán lá không bị bệnh nấm mốc.

Old Blush
Old Blush

Những người lai giống Hoa hồng châu Âu háo hức muốn kết hợp những nét đặc biệt này vào dòng họ Hoa hồng họ đang trồng. Thật sự thì Hoa hồng Trung Quốc và Hoa hồng Trà đã truyền gốc gene cho hầu hết những loại Hoa hồng hiện đại. Không may là chúng cũng truyền luôn qua những tính chất không chịu được rét mùa đông cho con cháu của chúng.

Xem thêm:  Hoa hồng loại Rosa rugosa từ Nhật Bản

Thương gia người Anh nhập Hoa hồng Trung Quốc

Hoa hồng Trung Quốc trước đó cũng còn được gọi là Hoa hồng Bengal khi vào phương Tây vì được nhập từ Calcutta, thủ phủ vùng đó. Vào thế kỷ thứ 18, đã có những vườn bách thảo phát triển mạnh ở đó, trong đó có Hoa hồng do thương gia của Công ty Đông Ấn Độ của Anh mang từ Trung Quốc đến. Vào năm 1789, một thuyền trưởng người Anh đã mang một cây về nước. Đầu năm 1793, ngày càng nhiều cây mẫu được Tiến sĩ William Roxburgh, giám đốc công ty, chở bằng tàu đến nhiều nơi ở châu Âu.

Vưòn ươm Hoa hồng đầu tiên tại Mỹ

Ở những thuộc địa của Anh tại Mỹ, việc buôn bán Hoa hồng phát triển mạnh suốt thế kỷ thứ 18. Năm 1737, Robert Prince đã khánh thành một vườn ươm đầu tiên tại Flushing, Long Island, và bắt đầu nhập một số lượng cây mới được chọn lọc kỹ. Vào năm 1746, ông đã quảng cáo 1.600 loại Hoa hồng khác nhau – chắc chắn là một bộ sưu tập lớn nhất trên thế giới vào thời đó. Những sách ghi chép của ông Prince cho thấy vào năm 1791, ông Thomas Jefferson đã đặt hàng hai loại Hoa hồng centifolia, một loại Hoa hồng Rêu phổ biến, một loại “Rosa Mundi” và một loại Hoa hồng màu vàng, Hoa hồng Xạ hương và một loại khá đẹp, đó là Hoa hồng Trung Quốc. Vì Hoa hồng Trung Quốc đến năm 1793 mới lan đến được hầu hết châu Âu, như vậy, có thể là Hoa hồng đã được chuyển thẳng từ châu Á, trên tàu buồm lớn băng qua Thái bình dương theo đường Mũi Sừng (Cape Horn).

Ông Jefferson không chỉ là vị tổng thống duy nhất say mê trồng Hoa hồng. Tổng thống George Washington cũng đã trồng Hoa hồng ở núi Vernon.

Một loại Hoa hồng lai giống Đông-Tây nổi tiếng

Loại Hoa hồng Portland cũng đã xuất hiện vào khoảng năm 1800, có lẽ là do lai giống giữa loại “Hoa hồng mùa thu màu đỏ tươi (xứ Damask) ” với Hoa hồng Trung QuốcRosa gallica. Được đặt tên theo quận chúa xứ Portland, và là loại Hoa hồng được lai giống đầu tiên để hòa hợp hai loại Đông và Tây, mới có được khả năng trổ hoa liên tục của Hoa hồng đời trước là Hoa hồng Trung Quốc. Cũng còn được đặt tên là Hoa hồng màu đỏ tươi (xứ Damask) trổ hoa liên tục, loại Hoa hồng Portland được trồng cho đến khi loại lai giống trổ hoa liên tục xuất hiện gần 40 năm sau.

Xem thêm:  Hoa hồng loại Rosa rugosa từ Nhật Bản

[Phần bổ sung mà tôi sưu tầm]

Hoa hồng Portland

Autumn Damask và Slater’s Crimson China được cho là cha mẹ của Hoa hồng Portland đầu tiên được tìm thấy gần Paestum, Italy. Các cây hồng Portlands đã rất phổ biến vào giữa thế kỷ 19 trước sự ra đời của Hybrid Perpetuals và chúng vẫn phổ biến trong số những người đam mê OGR. Hoa hồng Portland có phạm vi màu từ trắng đến hồng, đỏ đến tím không có màu vàng hoặc cam. (Nguồn: https://scvrs.homestead.com/Portlands.html)

'Rose du Roi' Portland Rose
‘Rose du Roi’ Portland Rose

Giống hoa hồng ‘Old Blush

Hồng ‘Old Blush‘, hay còn gọi là ‘Parsons’ Pink China’, ‘Old Blush China’, ‘Old China Monthly’, là một loại hoa hồng có nguồn gốc từ Hồng Trung Hoa.

Hồng ‘Old Blush‘ được xem là người “người bà lâu đời” của vô số giống hoa hồng hiện đại. Trong tự nhiên, các cây hoa hồng thụ phấn chéo để tạo ra giống hoa hồng mới. Vào những năm 1700, việc thụ phấn chéo để tạo ra các giống hoa hồng mới trở thành trọng tâm của những người làm vườn. Và Old Blush là chìa khóa quan trọng trong quá trình thụ phấn này vì đặc tính nở hoa nhiều lần trong năm. Old Blush được phát hiện bởi các nhà trồng trọt phương Tây ở Trung Quốc vào đầu những năm 1700. Old Blush là loại hoa hồng đầu tiên được nhập khẩu về phương Tây có khả năng nở hoa nhiều lần trong năm.

Xem thêm:  Hoa hồng loại Rosa rugosa từ Nhật Bản
Old Blush (Parson's Pink China)
Old Blush (Parson’s Pink China)

Cho đến khi phát hiện ra loại hồng Old Blush, tất cả hoa hồng truyền thống của phương Tây chỉ nở hoa trong một vài tuần ngắn ngủi vào đầu mùa hè, và đó là kết thúc mùa hoa của chúng trong năm. Nhưng Old Blush Trung Quốc gần như nở không ngừng nghỉ từ đầu mùa hè đến cuối mùa thu.

Và khi các nhà lai tạo hoa hồng khám phá rai khả năng nở hoa nhiều lần trong năm của loại hồng Old Blush China Rose. Old Blush đã trở thành một trong những loại hoa hồng được sử dụng trong hầu hết trong việc tạo ra các giống hoa hồng mới. Hầu hết các giống hồng mới được lai tạo sau đó, cố gắng giữ lại được đặt điểm nở hoa nhiều lần trong năm. Bằng cách này, Old Blush đã trở thành mẹ, bà, cố của vô số giống hoa hồng lai hiện đại.

Old Blush có hương thơm vừa phải, đường kính hoa trung bình, có khoảng 2-3 lớp cánh hoa, hoa nở thành các cụm nhỏ, hình thức nở hoa có hình phẳng. Nở hoa nhiều lần trong năm.

 

Rosa odorata là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được (Andrews) Sweet miêu tả khoa học đầu tiên năm 1818. (https://vi.wikipedia.org/wiki/Rosa_odorata)

Hoa hồng Cổ Sa Pa
Hoa hồng Cổ Sa Pa
Chia sẻ bài viết với bạn bè...

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *